İş Stresi ve Tükenmişlik: Bitkinliği Fark Etmek ve Sınır Koymak
Yoğun iş temposu, uzun mesailer, belirsiz beklentiler ve iş ile özel hayat arasındaki sınırların bulanıklaşması, pek çok çalışan için kronik bir strese dönüşebilir. Bu stres uzun süre devam ettiğinde, kişi zamanla duygusal ve fiziksel olarak tükenmiş hissetmeye başlayabilir.
Stres ile tükenmişlik arasındaki fark
Stres, genellikle fazla şey yapmak zorunda olma hissiyle ilgilidir; kişi hâlâ çabalamaya ve yetişmeye çalışır. Tükenmişlikte ise kişi artık hiçbir şeyin yetmeyeceğini, çabalarının bir anlam taşımadığını hisseder. Enerji, motivasyon ve işe karşı ilgi belirgin şekilde azalır.
Tükenmişliğin belirtileri
Sürekli yorgunluk, sabahları işe gitmekte zorlanma, işe ve iş arkadaşlarına karşı mesafeli ve alaycı bir tutum, verimlilikte düşüş, sık hastalanma, uyku sorunları ve hafta sonları bile dinlenememe, tükenmişlikle ilişkili olabilecek belirtiler arasındadır.
Risk faktörleri
Aşırı iş yükü, kontrol eksikliği, emeğin karşılığını görmeme, iş yerinde destek yokluğu ve kişinin değerleriyle işin gerektirdikleri arasındaki çatışma, tükenmişlik riskini artırabilir. Mükemmeliyetçilik ve hayır diyememe gibi kişisel özellikler de bu riski besleyebilir.
Günlük önlemler
Mola vermek, mesai sonrasında iş e-postalarını kontrol etmemek, düzenli uyku ve fiziksel aktivite, iş dışı ilgi alanlarına zaman ayırmak ve sosyal ilişkileri sürdürmek, stresin birikmesini önlemeye yardımcı olur.
Sınır koymak
İş yükünü yöneticiyle açıkça konuşmak, öncelikleri belirlemek ve gerçekçi olmayan taleplere hayır diyebilmek, tükenmişliğe karşı önemli korunma yollarıdır. Bu beceriler, terapide de geliştirilebilir.
Terapinin katkısı
Terapi, stres kaynaklarını tanımaya, kişinin kendi beklentilerini gözden geçirmesine ve daha sağlıklı başa çıkma yolları geliştirmesine yardımcı olabilir. Tükenmişlik belirtileri depresyonla da örtüşebileceği için uzman değerlendirmesi önemlidir.
Yoğun tempoda terapiye ulaşmanın bir yolu olarak online terapi yazımıza göz atabilirsiniz. Tüm başlıklar ana sayfada.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve psikolojik değerlendirmenin yerini tutmaz. Kendinize ya da başkasına zarar verme düşüncesi gibi acil bir durumda 112'yi arayın.